अल्पज्ञान भयङ्करम्



हरिप्रसाद रिमाल ।
१.हामी मानवहरूमध्ये धेरै जसोमा अलिकति जान्यो कि ‘मजस्तो जान्ने को छ र !’ भन्ने अभिमान चढिहाल्छ । तर पटक्कै न जान्नेले अलिकति जानेपछि मात्र फूर्ति बढ्ने हो । जब ‘आफूले जानेका कुरा त सियोको टुप्पो जति पो रहेछ ’भन्ने ज्ञान पलाउँछ त ऊ विचार गर्छ कि ‘मैले त पटक्कै केही पनि पो जानेको रहे न छु ।’

२. यस बारेमा राजा भतृहरिको अनुभव सम्झन लायक छ । उनले नीतिशतकमा भनेका छन् ‘जब मैले अलिकति मात्र के जानेको थिएँ ममा घमण्ड यति बढ्यो कि म मदोन्मत्त हात्ती जस्तै हुन पुगेँ । म सर्वज्ञ छु भन्ने अभिमान ममा व्याप्त भयो । तर जब विद्वान्हरूको सङ्गतले मैले अलि अलि जान्दै गएँ वा जानेँ त ‘जान्ने कुरा त धेरै पो रहेछन् मैले त केही पनि पो जानेको रहे न छु’ भन्ने मेरो चेत पलायो र मेरो अघिको ‘मजस्तो जान्ने त को छ र भन्ने अभिमानको मद—ज्वरो कता हरायो हरायो ।’
.यदा किञ्चिज्ज्ञोऽहं द्विप इव मदान्धः समभवं
तदा सर्वज्ञोऽस्मीत्यभवदवलिप्तं मम मनः ।
यदा किञ्चित्चिकिञ्चिद् बुधजनसकाशादवगतं
तदा मूर्खोऽस्मीति ज्वर इव मदो मे व्यपगत : ।।
३. यसप्रकार अल्पज्ञानको अहङ्कार ज्ञानको पोखरीमा पौडँदै गएपछि नाश हुन्छ भन्ने कुरा राजा भर्तृहरिको नीतिले पनि स्पष्ट गरेको छ । अल्पज्ञानको दबदबा घट्तै गएपछि विनम्रता, शालीनता र भद्रताहरू फष्टाउँदै जाने छन् ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस
नेताहरुबाट कुरै नबुझी खोपमा भ्रष्टाचार भयो भनेर नकारात्मक प्रचार गरियोः स्वास्थ्यमन्त्री त्रिपाठी

काठमाडौं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले कमिशनका कारण खोप खरिद प्रक्रिया अवरुद्ध भएको

मास्कको तुनाको बक्साभित्र लुकाइछिपाई अक्सिमिटरको तस्करी, सात जना पक्राउ

काठमाडौं । शरीरमा अक्सिजनको मात्रा नाप्न प्रयोग हुने अक्सिमिटरमा कालोबजारी गर्दै नक्कली अक्सिमिटर

जेठ १३ गतेसम्म काठमाडौं उपत्यकामा निषेधाज्ञा

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकामा जेठ १३ गतेसम्म निषेधाज्ञा थप गरिएको छ । काठमाडौं,

यसो गरेको भए बा’लाई हामीले पनि ‘आइलभ यू’ भन्न हुन्थ्यो

नारायण गाउँले । –बा’ले बालुवाटारकाण्डमा भूमाफियासँग सोझो सम्बन्ध र लाभ लिएका नक्कली सुकुम्बासी