उदारतावादको छल



डा. गोविन्दशरण उपाध्याय ।

आजभोलि उदारताको माग ती समूहहरूले गरिरहेका छन्, जसको जन्म, विकास र विस्तार अनुदारता र पूर्वाग्रहको जगमा भएको थियो । नेपाली परिपेक्षमा “उदारता” एउटा हास्यव्यंग्य भन्दा कम छैन । साम्यवादीहरू जसले धर्म, संस्कृति तथा सामाजिक मान्यताहरूमा विश्वास नगरेर “कार्लमार्क्स”को “कम्युनिस्ट मेनिफेस्टो” सबै विज्ञानहरूको जननी ठान्छन् र “मार्क्सवाददेखि मार्क्सवादसम्म”मात्र विकास, प्रगति र विश्वको प्रगति देख्छन्, उदार प्रजातन्त्रको वकालत गरिरहेका छन् ।

इसाईहरू जसको जगनै यहुदीहरूको अस्तित्व समाप्त पार्ने प्रतिज्ञामा टिकेको छ, जसले बाइबलदेखि बाइवलसम्ममात्र विश्वलाई सीमित पार्छ, नेपालमा तिनै उदारवादी बनेर धर्मनिरपेक्षतावादको वकालत गर्दैछन् । बाइबल बोकेर विश्वका अनेकौं प्राचीन सभ्यताहरूको नामोनिसान मेटाउनेहरू अहिले उदारवादी “धर्मनिरपेक्ष” बनेका छन् र अचम्मको कुरा तथाकथित साम्यवादी र समाजवादीहरू इसाई–उदारतावादमा विश्वास गरिरहेका छन् ।

बामियानमा (अफगानिस्तान) रहेको वर्वरता पूर्वक निर्जीव विश्वको सबैभन्दा ठूलो बुद्धको मूर्ति नष्ट गर्ने, भारतवर्षसहित विश्वका असंख्य मन्दिर, चैत्य, विहारहरू नष्ट गरेर आफ्ना गुरू मोहम्मदलाई खुसी पार्ने र “कुरानदेखि कुरानसम्म”को विश्वलाई अन्तिम सत्य ठान्ने मुस्लिमहरू नेपालमा “धर्मनिरपेक्षतावादी” कहलिएका छन् । विश्वभरीका मुस्लिम समुदायको असहिष्णुता देख्दादेख्दै र भोग्दै “नेपाली मुस्लिमहरू उदारवादी धर्मनिरपेक्ष चरित्रका छन् भनेर विश्वास गर्नु कम व्यंग्यात्मक छैन ।

किराती र बुद्धिष्टहरू जसको जरोकिलो नेपालसँग जोडिएको छ, इसाई. मुस्लिम तथा साम्यवादीहरू कुरामा विश्वास गरेर हिन्दूउनीहरूकै बाटोमा हिड्दै छिमेकी घरका हिन्दूहरूलाई “गालीगलौज” गर्ने मनोविज्ञान झन् अचम्मको छ । प्राकृतिक उदारतामा हुर्किएका र विश्वको शान्तिको संदेश दिने बुद्धका केही अनुयायीहरूले इसाई–मुस्लिम–साम्यवादी उदारतावाद रोजेको देख्दा अचम्म लाग्छ । मुसाईहरूको बैचारिक ट्रापमा परेर आफ्नै छिमेकीको आलोचना गर्दै “मुसाई”हरूलाई उदारतावादको प्रतिमानका रूपमा ग्रहण गर्ने धर्मको महलमा बुद्ध लेख्ने तर विचारको महलमा “मुसाईपन” बोकेर हिंड्ने केही किरात–बौद्ध अगुवाहरूलाई “रामराम” भन्न सकिन्छ ।

उदारतावाद खोज्ने हो भने हिन्दू जीवनशैलीभित्र पसेर हेर्नुस् र बुझ्नुस् । वेदको विरोध गर्ने बुद्धलाई विष्णुको अवतार मानेर पूजा गर्छन् । महावीरमा ऋषभदेवको अवतार ठानेर पूजा गर्छन् । मुसाईहरूलाई आफ्नै भूमिदान दिएर मजिस्द र चर्च बनाउन मद्दत गर्छन् । रोममा हिन्दू मन्दिरको कल्पना गर्न सकिन्न न साउदी अरवमा गुम्वा निर्माण गर्ने अनुमति नेपाली बौद्धहरू प्राप्त गर्ने छन् । लोकतन्त्र, प्रजातन्त्र, साम्यवादआदि सबै प्रतिमानहरू “मुसाई” चिन्तनबाट विकसित भएका प्रतिमान हुन् । यदि कसैले यी धार्मिक र राजनैतिकवाद भित्र उदारता खोज्दछ भने “बालुवा पेलेर तेल निकाल्न” खोज्दैछ भनेर बुझौं ।

प्राकृतिक उदारतावादको लागि “हिन्दू–जैन–बौद्ध–किरात” संस्कृति अंगीकार गरौँ र राजनैतिक उदारताका लागि “राज्यराष्ट्र”को अभ्यासतिर फर्किऔं । मुसाई र मुसाई परिवेशमा विकसित राजनैतिक सिद्धान्तहरूमा उदारता खोज्नु आत्महत्या गर्नुनै हो ।
स्वस्ति अस्तु ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस
विराट राजाको दरबार उत्खनन् गर्दा के के भेटियो ?

विराटनगर । मोरङको बुधनगर भेडियारीस्थितका विराट राजाको दरबार भनिएको स्थानमा अहिले उत्खनन भइरहेको

चीनले नेपाललाई अनुदानमा दियो २० लाख सिरिन्ज

काठमाडौं । चीनले नेपाललाई अनुदानमा २० लाख सिरिन्ज उपलब्ध गराएको छ । चीनले

कोरोना महामारी कम नभएसम्म जनपरिचालनका कामहरुको जिम्मा प्रचण्डलाई

काठमाडौं । नेकपा माओवादी केन्द्रले कोरोनाको महामारी कम नभएसम्म जनपरिचालनका कामहरुको जिम्मा पार्टी

क्रिटिकल केयरमा सरकारी बदमासीः उपकरण खरीदमा अगाडि, जनशक्ति पदपूर्तिमा उदासीन

कोभिड महामारीकै क्रममा क्रिटिकल केयरका जनशक्तिको अभावमा धेरै बिरामीको ज्यान गएको यथार्थ सामुन्ने