अब चीन र अन्य देशको लगानी नीतिका बारेमा बहस गर्नुपर्छ



भरत दाहाल

अहिलेसम्मको वैदेशिक लगानीको नीति अरुका श्रोत-साधन दोहन गर्ने र नाफा कमाउने सिद्धान्तमा आधारित छ। कर मात्र तिरेर विदेशीहरुले नेपालका श्रोत-साधनहरुमा ब्रम्हलुट मचाएको हामीले देख्दै आएका छौं। कोशी, गण्डकि र महाकालीको पानीमा ईण्डियाको लुट हामीले भोगिरहेको यस्तै एउटा उदाहरण हो।

चिनियाँ लगानी नीति बेग्लै छ। यो नीतिमा त्यसले गर्ने लगानीको क्षेत्रमा नेपालभित्रका जुन जुन श्रोत-साधनहरु प्रयोग हुन्छन्, त्यसको मूल्य र त्यस्तो परियोजनाबाट हुने वातावरणिय क्षतिको मूल्य जोडेर सो मूल्यलाई समेत् एक ठाउँमा जोडेर निस्कने कूल मूल्यलाई नेपालको लगानीका रुपमा जोडिन्छ।

उदाहरणका लागि चीनले एउटा जडिबुटी उद्योग स्थापनाका लागि ५ अरब रुपैयाँ लगानी गर्यो भने सो उद्योगमा प्रयोग हुने जडिबुटीहरुको मूल्य र त्यसबाट वातावरणमा हुने क्षतिको मूल्य निकाल्दा ३ अरब आयो भने त्यस्तो परियोजनामा चीनको ५ अरब र नेपालको ३ अरब लगानी मानिने भयो।

यस हिसाबले हेर्दा नेपालमा चिनियाँ लगानीमा जति पनि विकासका परि।योजनाहरु अघि बढ्छन्, ती चीनका मात्र हुँदैनन्। ती सबै चीन र नेपालको संयुक्त लगानीका हुन्छन्।

नाफाको बाँडफाँड लगानी मूल्यको अनुपातमा हुने मात्र हो। यो पक्षबाट हेर्दा चिनियाँ ऋण ‘ब्याजमा आधारित ऋण’ मात्र हो भन्ने ईण्डो-पश्चिमा एजेन्टहरुको कुतर्क निम्नस्तरको षडयन्त्रकारी देखिन्छ।

चीनले लागु गरेको लगानी नीति अनुसार त ईण्डियाले नेपालबाट लुटिरहेको पानी र वातावरणिय क्षतिको मूल्य नेपालको लगानीमा जोडिनु पर्थ्यो। पश्चिमी देशहरुले कर मात्र तिरेर पूरै नाफा लैजाने गरेका छन्। यसका बारेमा एजेन्टहरुले बहस किन गर्दैनन् ? ईण्डियन र पश्चिमाहरु तर्सेको कारण यही हो।

अब नेपालमा विदेशी लगानीको मापदण्डका बारेमा बहस हुन जरुरी छ र नेपालका श्रोत-साधन र पर्यावरण दोहन गरेर लुट मचाउने विदेशीहरुको लगानीलाई बन्द गर्नु पर्दछ।

यो खबर पढेर तपाईलाई कस्तो महसुस भयो ?

प्रतिक्रिया दिनुहोस
देशका ७३ जिल्लामा निषेधाज्ञा जारी, संक्रमितको सङ्ख्या भने ५१ प्रतिशतले वृद्धि

काठमाडौं । मुलुकका अधिकांश जिल्लाले निषेधाज्ञा लागू गरी कोभिड–१९ सङ्क्रमण नियन्त्रणको प्रयास जारी

ओलीलाई अलोकतान्त्रिक कार्य गर्नबाट रोक्न हामीले सांसद पदबाट राजीनामा दिनुपर्छः भीम रावल

काठमाडौं । नेकपा एमालेका उपाध्यक्ष डा. भीम रावलले थप राष्ट्रिय हित, पार्टी विधान

कुर्सीको युद्धमा अक्सिजनको के महत्त्व ?

नारायण गाउँले । साह्रै दुःखलाग्दो कुरा के छ भने नेपालमा हालसम्म कोभिड़बाट भएका

गण्डकीमा नयाँ सरकार गठनमा सकसः जनमोर्चाका सांसद थापाले दिए हैरानी

पोखरा । राष्ट्रिय जनमोर्चाका सांसद कृष्ण थापाले आफूलाई संसदीय दलको नेताबाट नहटाउन भन्दै