लेबनान र सिरियाबीच कैदीबन्दी हस्तान्तरणको सम्झौता

बेरुत । लेबनानले शुक्रबार सिरियासँग करिब ३०० दोषीहरूलाई दमास्कसलाई हस्तान्तरण गर्न एक सम्झौता गरेको छ । खचाखच भरिएको लेबनानी जेलमा विभिन्न आरोपमा दुई हजार २०० भन्दा बढी सिरियालीहरूलाई राखिएको छ ।

तिनीहरूमध्ये धेरै अझै पनि सुनुवाइको पर्खाइमा छन्, जबकि सयौँ ‘आतङ्कवाद’ वा लेबनानी सेनामाथि आक्रमणलगायत सम्बन्धित अपराधका आरोपहरू सैन्य अदालतहरूमा ल्याइएको छ।

सिरियाली गृहयुद्धको समयमा लेबनानको हेजबुल्ला समूहले समर्थन गरेका सिरियाली राष्ट्रपति बशर अल–असदको विरोध गर्ने जिहादी वा सशस्त्र समूहको कथित सदस्यताको आरोपमा अरूलाई हिरासतमा राखिएको छ ।

बेरुतमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा लेबनानका उपप्रधानमन्त्री तारेक मित्री र सिरियाली न्यायमन्त्री मजहर अल–वाइसले सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका हुन् ।

यसलाई ‘लामो समय जेलमा बिताएका र कानुनी रूपमा सबैभन्दा जटिल मुद्दाहरू मध्ये एक मुद्दा वा दोषीहरूको अवस्थालाई सम्बोधन गर्न न्यायको मार्गमा एक महत्त्वपूर्ण कदम’ भएको मन्त्री वाइसले बताए ।

उनले भने, “सम्झौताले लगभग ३०० दोषीहरूलाई समेट्छ, जबकि बाँकी बन्दीहरूलाई उनीहरूको बारेमा समान सम्झौता गर्नु अघि ‘लामो प्रक्रिया’ आवश्यक पर्दछ । यो सम्झौताले दुई देशबीच पहिलेदेखि नै रहेको विश्वास र राजनीतिक इच्छाशक्तिलाई बलियो बनाउँछ ।”

लेबनानी अधिकारीहरूले कम्तिमा १० वर्ष जेलमा बिताएका र आवश्यकताहरू पूरा गर्ने दोषीहरूलाई सिरियामा सुम्पिने मन्त्री वाइसले बताए । त्यहाँ उनीहरूले बाँकी सजाय पूरा गर्नेछन्।

मित्रीले भने, “सहयोग दोषीहरूको मुद्दाभन्दा बाहिर विस्तार भएको छ र अधिकारीहरूले ‘द्विपक्षीय सम्बन्धलाई सही बनाउने सबै साझा मुद्दाहरू समाधान गर्न’ काम गरिरहेका छन्।

सम्झौतामा हस्ताक्षर पछिको पहिलो कदम ‘लेबनानी–सिरियाली उच्च परिषद्’ को खारेज गर्ने मन्त्रिपरिषद्को निर्णय हुनेछ, जुन असद–युगको निकाय हो।

“अधिकारीहरूले ‘लेबनानमा सिरियाली संरक्षणको समयमा भएका अनुचित सम्झौताहरू, साथै भूमि र समुद्री सीमाहरूको सीमाङ्कन’ को पनि समीक्षा गर्नेछन्,” मित्रीले भने ।

एक वर्षअघि सुरु भएको लेबनानी गृहयुद्धको अन्त्य गर्ने अपेक्षा गरिएको अरब सेनाको हिस्साको रूपमा सिरियाको सेना सन् १९७६ मा लेबनानमा प्रवेश गरेको थियो।

बरु सिरिया लेबनानमा प्रमुख सैन्य र राजनीतिक शक्ति बन्यो, लेबनानी जीवनका सबै पक्षहरूमा हावी भयो।

पूर्व प्रधानमन्त्री रफिक हरिरी, दमास्कस र उसका सहयोगी हेजबुल्लाहको हत्यापछि ठूलो दबाबका कारण सन् २००५ मा मात्र सिरियाली सेना लेबनानबाट फिर्ता भएको थियो।