दमन अन्त्य गर्न इरानलाई संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आग्रह

जेनेभा । राष्ट्रव्यापी प्रदर्शनमा बालबालिकासहित हजारौँको ज्यान गएपछि संयुक्त राष्ट्रसङ्घले इरानी अधिकारीहरूलाई उनीहरूको ‘क्रूर दमन’ तुरुन्त अन्त्य गर्न आह्वान गरेको छ।

इरानको अवस्थाबारे संयुक्त राष्ट्रसङ्घको मानवअधिकार परिषद्को बैठकमा बोल्दै संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानव अधिकार प्रमुख भोल्कर टर्कले सुरक्षा फौजले प्रदर्शनकारीविरुद्ध ‘जिउँदो गोला बारुद’ प्रयोग गरेको भन्दै अधिकारीहरूले हालैका प्रदर्शनलाई दबाएकोमा चिन्ता व्यक्त गरे ।

“हजारौँ मारिएको घटनाप्रति दुःख व्यक्त गर्दै उनले कसरी ‘शान्तिपूर्ण प्रदर्शनकारीहरू सडक र आवासीय क्षेत्रहरू, विश्वविद्यालय र चिकित्सा सुविधाहरू सहित मारिए’ भनेर वर्णन गरेका छन् ।
उनले शवगृहमा राखिएका शवहरूमा ‘टाउको र छातीमा घातक चोटहरू’ भेटिएको रिपोर्टहरू पाएको बताए ।

“म इरानी अधिकारीहरूलाई पुनर्विचार गर्न, पछाडि हट्न र उनीहरूको क्रूर दमन अन्त्य गर्न आह्वान गर्दछु, जसमा मृत्युदण्ड र असंगत सजायहरू समावेश छन्,” उनले भने ।

“म इरानी अधिकारीहरूद्वारा स्वेच्छाचारी रूपमा हिरासतमा लिइएका सबैलाई तुरुन्त रिहा गर्न आह्वान गर्दछु, र म मृत्युदण्डमा पूर्ण रोक लगाउन आह्वान गर्दछु।

उनको टिप्पणी अधिकार परिषद्को विशेष सत्रमा व्यापक रूपमा प्रतिध्वनित भएको थियो, जसलाई बेलायत, जर्मनी, आइसल्याण्ड, मोल्डोभा र उत्तर म्यासेडोनियाले व्यापक अन्तर्राष्ट्रिय समर्थनको साथ अनुरोध गरेका थिए।

आइसल्याण्डका विदेश मन्त्री थोर्गर्दुर काट्रिन गुन्नार्सडोटिरले बैठकमा भने, “जब सरकार आफैं उल्लङ्घन र अपराधी बन्छ, तब कदम चाल्नु हाम्रो सामूहिक जिम्मेवारी हो।”

मन्त्री गुन्नार्सडोटिरले भने, “यो परिषद् र विश्वले टाढा हेर्न सक्दैन। शान्तिपूर्ण प्रदर्शनकारीमाथि हुने हिंसा र सामूहिक हत्याको घटना रोकिनुपर्छ ।”

इरानले आलोचना गरेको बैठकमा ४७ सदस्यीय निकायले इरानमा ‘सुरक्षा बलद्वारा शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमा अकल्पनीय मात्रामा हिंसात्मक दमनको बारेमा गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दै प्रस्तावित प्रस्तावमाथि छलफल गरिरहेको थियो।

टर्कीको कार्यालय र गैरसरकारी संस्थाहरूले इरानमा वर्षौंपछि भएको सबैभन्दा ठूलो विरोध प्रदर्शनमा भएको दमनको सङ्ख्यालाई सङ्कलन गरिरहेका छन् र दुई हप्ताको इन्टरनेट बन्द हुँदा उनीहरूको काममा बाधा पुगेको बताएका छन्।

इरानी अधिकारीहरूले बुधबार डिसेम्बरको अन्त्यमा भएको विशाल प्रदर्शनपछि तीन हजार ११७ जनाको मृत्यु भएको बताएका छन् ।

अमेरिकास्थित मानव अधिकार अभियन्ता समाचार एजेन्सीले शुक्रबार मृत्यु हुनेको सङ्ख्या पाँच हजारभन्दा बढी रहेको बताएको छ र पुष्टि गरिएको तथ्याङ्क वास्तविक सङ्ख्याभन्दा निकै कम हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ।

नर्वेस्थित अर्को गैरसरकारी संस्था इरान ह्युमन राइट्सले मृतकको सङ्ख्या २५ हजार पुग्ने थप कहालिलाग्दो तथ्याङ्क दिएको छ ।