अमेरिका–इरानबीच शान्ति सम्झौतामा हस्ताक्षर, उल्लंघन भए पुनः आक्रमण गर्ने ट्रम्पको चेतावनी


रोयटर्स । अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्न अन्तरिम युद्धविराम सम्झौतामा दुवै देशका राष्ट्रपतिले हस्ताक्षर गरेका छन्। तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले सम्झौता उल्लंघन गरे पुनः सैन्य आक्रमण गर्न सकिने चेतावनी दिएका छन्।

फ्रान्समा आयोजित जी–७ शिखर सम्मेलनका क्रममा सार्वजनिक गरिएको १४ बुँदे सम्झौताले अप्रिलमा घोषणा गरिएको युद्धविरामलाई थप ६० दिनका लागि विस्तार गरेको छ। यस अवधिमा दुवै पक्षले स्थायी शान्ति सम्झौताका लागि वार्ता गर्नेछन्।

पत्रकार सम्मेलनमा ट्रम्पले इरानले प्रतिबद्धता पालना नगरे ‘कडा सैन्य कारबाही’ दोहोरिने चेतावनी दिएका छन्। उनले भने, ‘हामी उनीहरूले सम्झौताको सम्मान गरून् भन्ने चाहन्छौं, तर उल्लंघन भए आवश्यक कदम चालिनेछ।’

ट्रम्पले यसअघि इरानका ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रहरू पूर्ण रूपमा नष्ट गर्ने अडान लिएका थिए। तर पछिल्लो अभिव्यक्तिमा उनले इरानसँग यस्ता क्षेप्यास्त्र हुनु ‘अनुचित नहुने’ बताएका छन्।

इरानले भने सम्झौताप्रति सकारात्मक प्रतिक्रिया जनाएको छ। इरानका प्रमुख वार्ताकार मोहम्मद बाकेर कालिबाफले राज्य सञ्चालित टेलिभिजनसँग कुरा गर्दै सैन्य कारबाहीबाट प्राप्त गर्न खोजिएका उद्देश्यहरू वार्ताबाट अझ प्रभावकारी रूपमा हासिल भएको बताएका छन्। सम्झौताअनुसार इरानका अर्बौं डलर बराबरका रोक्का सम्पत्तिहरू फुकुवा गरिने व्यवस्था गरिएको छ।

अमेरिका र इजरायलले गत फेब्रुअरी २८ मा इरानविरुद्ध सैन्य अभियान सुरु गरेका थिए। त्यसपछि युद्ध क्षेत्रीय द्वन्द्वमा परिणत भएको थियो। युद्धका क्रममा इरान र लेबनानमा गरी ७ हजारभन्दा बढी मानिसको ज्यान गएको, ऊर्जा मूल्य बढेको तथा विश्वव्यापी मुद्रास्फीतिमा दबाब सिर्जना भएको बताइएको छ।

अमेरिकी तथा इरानी अधिकारीहरूका अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्प र इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेशकियानले अंग्रेजी र फारसी भाषामा तयार पारिएको समझदारीपत्रमा डिजिटल हस्ताक्षर गरेका छन्। इरानको विदेश मन्त्रालयले सम्झौता बुधबारदेखि नै कार्यान्वयनमा आएको जनाएको छ।

यस सम्झौताले मध्यपूर्वमा दीर्घकालीन शान्तिको सम्भावना बढाएको विश्लेषण गरिएको छ, यद्यपि दुवै पक्षबीचको अविश्वास अझै पूर्ण रूपमा हट्न सकेको छैन।