संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय मानव अधिकार प्रमुखले म्यान्माको रखाइन राज्यमा हिंसाको पुनरुत्थानबाट ‘गहिरो चिन्तित’ भएको भन्दै थप ‘अत्याचार’ हुने चेतावनी दिएका छन् ।
नोभेम्बरमा अराकान आर्मी (एए) ले सुरक्षा बलहरूमाथि आक्रमण गरेपछि रखाइनमा झडपहरू भइरहेका छन् । यसले सन् २०२१ को सैन्य विद्रोहपछि ठूलो मात्रामा भएको युद्धविराम अन्त्य गरेको छ ।
“म्यानमारको उत्तरी रखाइन राज्यको बुथिडाउङ टाउनशिपमा भएको पछिल्लो हिंसा र सम्पत्तिको विनाशको रिपोर्टबाट म गहिरोरूपमा चिन्तित छु, जसको परिणामस्वरूप सम्भावित दशौँ हजार नागरिक मुख्यतया रोहिङ्ग्याहरू विस्थापित भएका छन्”, मानव अधिकारका लागि संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय उच्चायुक्त भोल्कर टर्कले भने, “संयुक्त राष्ट्रसङ्घले गम्भीर उल्लङ्घन भएको सङ्केत गर्ने सूचनालाई पुष्टि गर्न खोजिरहेको छ ।”
उनले भने, “थप अत्याचार अपराधहरूको जोखिम विशेषगरी तीव्र भएको यो महत्त्वपूर्ण समयमा जातीय रखाइन र रोहिङ्ग्याबीचको अन्तर–साम्प्रदायिक तनावका साथ सेनाले त्यसलाई सक्रियरूपमा बढाइरहेको छ ।”
एए म्यान्माको सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा रहेका धेरै सशस्त्र जातीय–अल्पसङ्ख्यक समूहमध्ये एक हो । तीमध्ये धेरैले सन् १९४८ मा बेलायतबाट स्वतन्त्र भएपछि स्वायत्तता र आकर्षक स्रोतहरूको नियन्त्रणलाई लिएर सेनासँग लडिरहेका छन् । एएले राज्यको जातीय रखाइन जनसङ्ख्याका लागि थप स्वायत्तताको लागि लडिरहेको दाबी गर्दछ ।
नोभेम्बरदेखि रखाइन राज्यका १७ टाउनशिपमध्ये १५ वटामा लडाइँ फैलिएको टर्कले गत महिना बताएका थिए । उक्त लडाइँमा सयौँ मानिस मारिएको वा घाइते भएको र तीन ला भन्दा बढी विस्थापित भएका छन् ।
टर्कले म्यान्मा सेना र एएलाई लडाइँ रोक्न, नागरिकहरूको सुरक्षा गर्न, तत्काल र निर्बाध मानवीय पहुँचलाई अनुमति दिन र अन्तर्राष्ट्रिय कानूनका बिनाशर्त पालना गर्न सीधा अपील गरे ।
उनले छिमेकी बङ्गलादेशलाई पनि सुरक्षा खोजिरहेका कमजोर मानिसहरूलाई सुरक्षा प्रदान गर्न आग्रह गरे । सन् २०१९ मा एए र सेनाबीचको झडपले यस क्षेत्रका करिब दुई लाख मानिसलाई विस्थापित गरेको छ ।
सेनाले सन् २०१७ मा त्यहाँ रोहिङ्ग्या अल्पसङ्ख्यकमाथि कारबाही सुरु गरेको थियो । यो अहिले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको नरसंहार अदालतको मुद्दाको विषय भएको छ ।

प्रतिक्रिया