मध्यपूर्व संकटको असर विश्वभर: तेल, सुरक्षा र पर्यटन जोखिममा

दुबई। मध्यपूर्वमा तीन हप्तादेखि चर्किँदै गएको द्वन्द्वले विश्व अर्थतन्त्र, सुरक्षा र पर्यटन क्षेत्रमा व्यापक असर पार्न थालेको छ। इरानले आफ्नो आक्रमणको दायरा विस्तार गर्दै विश्वभरका पर्यटन र मनोरञ्जनस्थललाई समेत लक्षित गर्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।

यसैबीच संयुक्त राज्य अमेरिकाले क्षेत्रीय सुरक्षा सुदृढ गर्न थप युद्धपोत र सैनिक परिचालन गर्ने घोषणा गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प ले भने सामाजिक सञ्जालमार्फत सैन्य अभियान क्रमशः घटाउने विकल्पसमेत विचाराधीन रहेको बताएका छन्। तेलको मूल्यमा वृद्धि र अमेरिकी शेयर बजारमा गिरावट आएपछि यस्तो मिश्रित संकेत आएको हो।

उता इजरायल ले शनिबार बिहान पनि इरानबाट मिसाइल आक्रमण जारी रहेको जनाएको छ। साउदी अरेबिया ले केही घण्टाभित्रै २० वटा ड्रोन निष्क्रिय पारिएको जानकारी दिएको छ। ती आक्रमणहरू मुख्यतः तेल पूर्वाधार केन्द्रित भए पनि हालसम्म कुनै मानव क्षति वा ठूलो संरचनागत क्षति भएको छैन।

खाडी क्षेत्रमा तनाव बढेसँगै हर्मुज जलडमरू को सुरक्षा चिन्ता झन् गहिरिएको छ। विश्वको झण्डै पाँचौं हिस्सा तेल ढुवानी हुने यो मार्गमा अवरोध भएमा आपूर्ति प्रणालीमा ठूलो असर पर्नेछ।

इरानी नेतृत्वले भने आफूहरू कमजोर नपरेको दाबी गरेको छ। सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनी ले नवरोजको सन्देशमा अमेरिकी र इजरायली आक्रमण असफल भएको बताएका छन्। साथै, इरानी सेनाका उच्च अधिकारीहरूले ‘विश्वका पार्क, मनोरञ्जन क्षेत्र र पर्यटन स्थलहरू’ शत्रुका लागि सुरक्षित नहुने चेतावनी दिएका छन्, जसले द्वन्द्व मध्यपूर्व बाहिर फैलिने जोखिमलाई संकेत गर्दछ।

तेल बजारमा अस्थिरता बढ्दै जाँदा अमेरिकाले इरानी तेलमाथिका केही प्रतिबन्ध हटाउने घोषणा गरेको छ। यसबाट मूल्य नियन्त्रणमा केही सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको भए पनि उत्पादन वृद्धि नहुँदा आपूर्ति सहज हुने सम्भावना कम देखिएको छ।

यस द्वन्द्वमा हालसम्म इरानमा १,३०० भन्दा बढी, इजरायलमा १५ र पश्चिम किनार क्षेत्रमा चार जनाको मृत्यु भएको छ। अमेरिकी सेनाका कम्तीमा १३ सदस्यले पनि ज्यान गुमाएका छन्।